دانشکده علوم و فن آوری های نوین شیراز
نور قرمز : محافظ میتوکندری و بهبود متابولیسم
امروزه ما تقریباً تمام روز را زیر نورهای مصنوعی زندگی میکنیم؛ مخصوصاً نورهای LED که در خانهها، محل کار، موبایلها و لپتاپها و تقریباً همه جا حضور دارند. اما واقعیت این است که بدن ما طی میلیونها سال زیر نور کامل خورشید تکامل یافته، نه زیر نور محدود و ناقص LED. همین تفاوت ساده، اثرهای بزرگی روی سلامت ما میگذارد، بهویژه بر میتوکندریها؛ همان موتورهای کوچک تولید انرژی در همه سلولهای بدن.
- چرا نور LED میتواند برای بدن مشکلساز باشد؟نورهای LED مقدار زیادی نور با طول موج کوتاه دارند (همان محدودهای که معمولاً به عنوان “نور آبی” میشناسیم). این نور زیاد، بدون همراهی طول موجهای بلندتر مثل قرمز و مادون قرمز، باعث میشود میتوکندریها بهمرور ضعیفتر و کمکارتر شوند.
نتیجههای این عدمتعادل:
کاهش توان سلولها در تولید انرژیاختلال در کنترل قند خونافزایش احتمال اضافهوزن و مشکلات متابولیک تأثیر منفی بر خلقوخو و رفتار (در حیوانات بهوضوح دیده شده)در واقع LEDها به دلیل مصرف انرژی کم، طیف نورشان را ناقص کردهاند. یعنی نور طبیعی خورشید که همیشه ترکیبی از همه طول موجهاست، در LEDها تبدیل شده به نوری که از یک سمت قوی و از سمت دیگر تقریباً خالی است. این همان چیزیست که بدن با آن مشکل دارد.
- فواید نور قرمز و مادون قرمز:
نورِ حمایتی طبیعت نورهای بلندتر، مثل قرمز و مادون قرمز نزدیک (بین ۶۵۰ تا ۹۰۰ نانومتر)، یکی از دوستان اصلی میتوکندری هستند.
این نور چه میکند؟
آب اطراف میتوکندریها آن را جذب میکند.این کار باعث میشود حرکت موتور تولید انرژی در میتوکندری راحتتر شود.در بلندمدت، توان سلول در تولید ATP (سوخت انرژی) بالاتر میرود.جالبتر اینکه: تاباندن مقدار کمی نور قرمز به یک ناحیه کوچک از بدن، میتواند اثرات سراسری روی بدن بگذارد.
مثلاً:کاهش اوج قند خون بعد از مصرف شیرینی کمک به حفاظت از سلولهای مغزآرام کردن روند پیری شبکیه چشم بهتر شدن وضوح رنگ دیدن تنها با ۳ دقیقه تابش در روز
3. نور قرمز عمیق وارد بدن میشودبرخلاف نور UV که فقط روی پوست میماند، نور قرمز و مادون قرمز به راحتی در بافتها نفوذ میکند و حتی میتواند از جمجمه عبور کند. به همین دلیل است که این نوع نور برای سلامت مغز یا عملکرد میتوکندری در عمق بدن نیز ارزشمند محسوب میشود.
بهترین زمان دریافت نور قرمز؟
از قبلِ طلوع خورشید تا حدود ساعت ۱۱ صبح.
شدت بالا هم لازم نیست؛ نور ملایم هم کافی است.
4.چه نوع نورهایی سالمترند؟
لامپهای رشتهای و هالوژن:نزدیکترین نور به خورشید. طیفشان صاف و طبیعی است و مقدار زیادی نور مادون قرمز دارند. اگر از دیمر استفاده شود، هم مصرف کم میشود، هم نور سالم آنها حفظ میگردد.نور خورشید و طبیعت:
بهترین و کاملترین منبع نور برای بدن انسان.
حضور در فضای باز و حتی وجود گیاهان در محیط، باعث افزایش دریافت مادون قرمز میشود.
5. هشدار مهم درباره لیزر
لیزر—حتی کمقدرت—برای استفاده خانگی مناسب نیست.
چون نور لیزر پخش نمیشود و ممکن است در یک نقطه جمع شود و به بافتها، مخصوصاً چشم، آسیب بزند.
6. چرا این موضوع مهم است؟بدن انسان برای کارکرد درست، به یک تعادل نوری نیاز دارد.
زندگی امروزی ما، مخصوصاً در کودکان و سالمندان، ما را در نورهایی قرار داده که این تعادل را از بین میبرند. نور LED همهجا حضور دارد ولی سهم کمی از طول موجهای بلندتر که بدن به آنها نیاز دارد، در این نورها وجود دارد.
این یعنی:میتوکندریها کمتر انرژی تولید میکنند و بدن ضعیفتر، آسیبپذیرتر و کمانرژیتر میشود.
اما خبر خوب این است که اصلاح نور محیط کار سختی نیست:بیشتر وقتها تنها با چند دقیقه نور خورشید، استفاده از لامپهای طبیعیتر، یا حضور در فضای باز میتوان این عدمتعادل را تا حد زیادی جبران کرد.
حسین صوفی احمدی دانشجوی دکتری علوم اعصاب دانشکده علوم و فن آوری های نوین پزشکی
نظر دهید