به گزارش روابط عمومی دانشکده علوم و فن آوری های نوین پزشکی، دکتر ساناز علایی عضو هیأت علمی گروه بیولوژی تولیدمثل دانشکده با بیان اینکه چاقی و ناباروری امروزه به عنوان دو معضل سلامت در جوامع بشری شناخته می شوند که ارتباطی تنگاتنگ، دوطرفه و پیچیده با یکدیگر دارند.

این رابطه نه تنها کارکرد دستگاه تولیدمثلی را تحت الشعاع قرار می دهد، بلکه بر سلامت روان و کیفیت زندگی افراد نیز سایه می اندازد. چاقی، به ویژه با شاخص توده بدنی بالای ۳۰، از طرق متعدد هورمونی و متابولیک، تعادل ظریف محور تولید کننده هورمون های تولیدمثلی را بر هم میزند.

وی با اشاره به اینکه چربی هایی که دور شکم و درون بدن جمع می شوند، فقط یک بخش ذخیره انرژی ساده نیستند بلکه مانند یک کارخانه کوچک هورمون سازی عمل می کنند که به صورت مداوم هورمون زنانه استروژن را تولید می کند و همزمان باعث می شود بدن نسبت به انسولین مقاوم شود. در نهایت زنجیره ای از اختلالات هورمونی را به راه می اندازند که در نهایت تخمک گذاری را مختل کرده، کیفیت تخمک و اسپرم را پایین می آورد و خطر سقط جنین را هم افزایش می دهد.

او ادامه داد: در زنان، چاقی یکی از مهمترین عوامل تشدیدکننده سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) محسوب می گردد. وضعیتی که خود یکی از شایعترین دلایل ناباروری است و همراه با چاقی یک چرخه معیوب تشکیل می دهد. در مردان نیز این معضل با کاهش سطح تستوسترون، افزایش تبدیل این هورمون به استروژن، و کاهش تعداد و تحرک اسپرم، قدرت باروری را به طور چشمگیری کاهش می دهد.

به گفته وی حتی در روشهای پیشرفته کمک باروری مانند IVF چاقی به عنوان یک عامل بازدارنده عمل می کند و باعث پاسخ ضعیف تر به داروهای تحریک تخمک گذاری، کاهش کیفیت جنین ها و کاهش چشمگیر میزان لانه گزینی در رحم می گردد. از سوی دیگر، اگر بارداری محقق شود، چاقی خطر عوارضی همچون دیابت بارداری، فشار خون بالا، زایمان زودرس و نقایص مادرزادی را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.

دکتر علایی با تاکید بر اینکه کاهش وزنی معادل ۵ تا ۱۰ درصد از وزن اولیه، می تواند تأثیری چشمگیری بر بازگشت باروری داشته باشد. این کاهش وزن، با تنظیم چرخه قاعدگی، بهبود سطح انسولین و آندروژن ها و افزایش کیفیت تخمک و اسپرم، شانس موفقیت در درمان های ناباروری را افزایش می دهد. برای دستیابی به این هدف، داشتن یک رویکرد چندجانبه و تدریجی ضروری است که مهم ترین آن، تغذیه اصولی با تأکید بر رژیم غذایی مدیترانه ای یا کربوهیدرات کم، و حذف قندهای ساده قرار دارد. در کنار تغذیه، ورزش منظم شامل ترکیبی از فعالیتهای هوازی و تمرینات مقاومتی به صورت روزانه، نه تنها به کاهش وزن کمک می کند، بلکه حساسیت به انسولین را نیز به طرز قابل توجهی بهبود می بخشد.

وی در پایان خاطر نشان کرد علاوه بر این، مدیریت استرس و خواب کافی بسیار مهم هستند. زیرا استرس مزمن و کم خوابی با افزایش کورتیزول، مقاومت به انسولین و اشتها را تشدید می کنند و روند درمان را با اختلال مواجه می سازند. در یک کلام، چاقی و ناباروری اگرچه چالش برانگیزند، اما قابل مدیریت و درمان هستند و هر گام کوچک در مسیر کاهش وزن، نه تنها گامی به سوی سلامتی عمومی، بلکه گامی بلند در جهت تحقق رویای فرزندآوری محسوب می شود./ل.بهزادی

پایان خبر